Edukacja przedszkolna w Europie

Państwo

Czechy

Flaga Czech biało czerwona z niebieskim trójkątem
Państwo: Czechy
Ludność 2012 (mln): 10,5
Język urzędowy: czeski
Domena internetowa: .cz
Kod telefoniczny: +420
Kod kraju: CZ
Przewidywany czas kształcenia, 2009: 17,7
uczniowie, pl. publiczne, ISCED 1-3, 2011 (%): 93,7
uczniowie, pl. prywatne, ISCED 1-3, 2011 (%): 6,3
odsetek uczniów i studentów ISCED 0-6 w całej populacji, 2000 (%): 21,5
odsetek uczniów i studentów ISCED 0-6 w całej populacji, 2009 (%): 20,6
absolwenci szkół średnich ISCED 3 w wieku 20-24, 2010 (% populacji): 91,9

Przedszkole (materska śkola) stanowi część systemu edukacji o długoletniej tradycji. Edukacja przedszkolna opiera się na Ramowym Programie Nauczania dla Kształcenia Przedszkolnego zatwierdzonym przez ministerstwo w 2004 roku, który obowiązuje w szkołach od roku szkolnego 2007/08. Edukacja przedszkolna nie jest obowiązkowa, jednak do przedszkoli uczęszcza około 84% grupy wiekowej od 3 do 6 lat, z czego 91% w roku poprzedzającym rozpoczęcie nauki w szkole podstawowej. Od rodziców można pobierać opłaty stanowiące maksymalnie 50% kosztów bieżących (niezwiązanych z kształceniem) ponoszonych przez gminy, przy czym nie dotyczy to roku poprzedzającego rozpoczęcie nauki w szkole, podczas którego kształcenie jest dla wszystkich dzieci bezpłatne.

Placówka

Typowy wiek

Poziom ISCED

Materska śkola

3-6

0

Dla dzieci znajdujących się w społecznie niekorzystnej sytuacji, klasy przygotowawcze mogą zostać założone w trakcie roku poprzedzającego rozpoczęcie obowiązku szkolnego w ramach zakladni śkoly (szkoły powszechne).




źródło: Eures, Eures Polska, Eurostat, Eurydice, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej


Poniżej linki prowadzące do poradnika dotyczącego pracy w Europie (dział praca)

Na polskich uczelniach powstają rozwiązania, którymi zainteresowani są prywatni przedsiębiorcy. Na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu opracowano np. PSI-Toolkit - zestaw narzędzi do przetwarzania języka naturalnego. Prof. Krzysztof Jassem tłumaczy, że narzędzia pozwalają m.in. rozłożyć tekst na poszczególne wyrazy, określić, jakimi są częściami mowy i wskazać jak tłumaczyć je na inne języki. Na podstawie PSI-Toolkit naukowcy z UAM opracowali dla firmy Samsung moduły tłumaczenia automatycznego. Prof. Jassem zdradza, że praca naukowców może być wykorzystana m.in. przy rozpoznawaniu mowy w smartfonach.
Finanse i rachunkowość, ekonomię lub zarządzanie od października 2014 r. będzie można studiować w trybie mobile learning w Akademii Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie. Studenci zrealizują 60% nauki przez internet, a 40% na uczelni. Pierwszych 20 osób otrzyma iPada mini wraz z zestawem oprogramowania.
W Uniwersytecie Śląskim w Katowicach po pierwszej turze rekrutacji system internetowy odnotował ponad 17 tys. zapisów, co jest podobnym wynikiem jak w ubiegłym roku. Ogółem uczelnia na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych I oraz II stopnia przygotowała 17 tys. 350 miejsc.
Budownictwo i fizjoterapia to najpopularniejsze kierunki studiów wśród kandydatów, ubiegających się o miejsca na Politechnice Świętokrzyskiej i Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach. Takie same kierunki studiów były najbardziej oblegane także podczas ubiegłorocznej rekrutacji. Jednak obecnie na każdej z uczelni chce studiować o ok. 15 proc. studentów mniej niż przed rokiem.
Na Uniwersytecie Szczecińskim w pierwszym etapie największym zainteresowaniem cieszyły się skandynawistyka i psychologia (na obu kierunkach ponad cztery osoby na jedno miejsce), następnie filologia angielska i prawo (na tych kierunkach ponad dwie osoby na miejsce), a także bezpieczeństwo wewnętrzne (dwie osoby na miejsce) oraz mikrobiologia (prawie dwie osoby na miejsce).
Akademia Finansów i Biznesu Vistula jest pierwszą uczelnią w Polsce, która oferuje studia prowadzone w ramach University of London International Programmes. Studenci mogą zdobyć dyplom University of London – jednej z najlepszych uczelni na świecie, bez wyjeżdżania z naszego kraju. Do wyboru jest 8 kierunków studiów o profilu biznesowym i ekonomicznym. Rekrutacja trwa do 20 września 2014 r.
Projektant grafiki, by odnieść sukces zawodowy, musi poruszać się równie dobrze w sferze marketingu, zagadnień technologicznych, jak i artystycznych środków wyrazu. Rynek reklamy odczuwa wyraźny brak tak wszechstronnie wykształconych osób - mówi Anna Treska- Siwoń, grafik i opiekun kierunku Grafika reklamowa i multimedia w Wyższej Szkole Europejskiej w Krakowie.
Filologia norweska i duńska miały największe wzięcie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na innych uczelniach publicznych w mieście oblegane były m.in. logistyka, weterynaria i kierunek lekarski. Na UAM o każde miejsce na filologii norweskiej starało się 28 osób, na filologii duńskiej 13 osób, zaś na lingwistyce stosowanej ponad siedem osób. Co ciekawe, ponad siedem osób walczyło o miejsce na reżyserii dźwięku.

Obywatele polscy nie potrzebują zezwoleń na pracę na Łotwie.

Nie ma obowiązku meldunkowego przy pobytach turystycznych do 90 dni. Osoby przybywające z zamiarem przebywania dłużej niż 90 dni w ciągu pół roku (od dnia pierwszego wjazdu) powinny zameldować się w Urzędzie ds. Obywatelstwa i Migracji (www.ocma.gov.lv)celem uzyskania zezwolenie na pobyt czasowy w terminie 3 miesięcy od dnia wjazdu (na pobyt stały - 30 dni przed upływem terminu zezwolenia na pobyt czasowy).

Nie podlegają obowiązkowemu ubieganiu się o zezwolenie na pobyt pracownicy sezonowi oraz osoby przebywające na Łotwie do 6 miesięcy w ciągu danego roku (licząc od daty pierwszego wjazdu), jeżeli ich celem jest nawiązanie stosunku pracy.

We wszystkich powyższych wypadkach dana osoba musi posiadać ważny dokument podróży. Obywatel UE i EOG może otrzymać pozwolenie na pobyt czasowy:

  • na okres umowy o pracę lub innej umowy cywilno-prawnej przekraczający 90 dni nie dłuższy jednak niż 1 rok,

  • na okres do 5 lat na podstawie umowy o pracę lub innej umowy cywilno-prawnej, na podstawie której jest zatrudniony na Łotwie jako pracownik przez okres dłuższy niż jeden rok,

  • na okres do 5 lat jeżeli praca polega na samozatmdnieniu,

  • na okres określony w umowie o dostarczanie usług na Łotwie, jeżeli jest dostawcą lub odbiorcą usług lub pracownikiem firmy handlowej zarejestrowanej w UE,

  • na okres studiów, ale nie dłużej niż na 1 rok,

  • na okres do 5 lat jeżeli ma niezbędne do utrzymania środki finansowe tak, aby nie musiał korzystać z pomocy społecznej i przewyższają one minimalny dochód uprawniający obywatela Łotwy do pobierania zasiłku socjalnego.

O zezwolenie na pobyt stały mogą się ubiegać osoby przebywające na terytorium Łotwy nieprzerwanie, tj. nie krócej niż 6 miesięcy w roku kalendarzowym, przez 5 lat na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy.

Po uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy lub stały należy zameldować się we właściwym urzędzie samorządu lokalnego w miejscu zamieszkania - nie dopełnienie obowiązku skutkuje karą grzywny.

Obywatele polscy mają prawo poszukiwania pracy na terenie Republiki Czeskiej; przysługuje im również możliwość korzystania z usług i ofert czeskich urzędów pracy. Jedynym wymogiem stawianym obywatelom polskim zamierzającym w Republice Czeskiej poszukiwać pracy jest potwierdzenie posiadania odpowiednich środków utrzymania. Pracodawca jest zobowiązany poinformować urząd pracy o fakcie podjęcia zatrudnienia przez obywatela UE.

Osoby zamierzające pozostać dłużej, niż 30 dni na terenie Republiki Czeskiej powinny zarejestrować miejsce swojego pobytu w jednostce Policji ds. Cudzoziemców i Pogranicza. Aby móc pracować w Republice Czeskiej, obywatel polski nie musi posiadać zezwolenia na pracę.

Szwecja nie wprowadziła ograniczeń w dostępie do rynku pracy dla obywateli nowych krajów członkowskich. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi każdy obywatel polski ma prawo pobytu w Szwecji w związku z podjęciem pracy lub studiów. Polacy, jako obywatele Unii Europejskiej od 1 maja 2004, nie potrzebują pozwoleń na pracę, jednak, gdy chcą przebywać w Szwecji ponad 90 dni muszą posiadać pozwolenie na pobyt (residence permit). Polacy mogą też przebywać w Szwecji bez podjęcia pracy, muszą jednak posiadać środki na utrzymanie. Przekraczanie granicy odbywa się na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego.

Pozwolenie na pobyt w Szwecji dla obywateli polskich

Co obywatele polscy muszą posiadać przy wjeździe do Szwecji?

Przy wjeździe do Szwecji obywatele polscy i członkowie ich rodzin muszą posiadać ważny paszport lub dowód osobisty. Członkowie rodziny, którzy nie są obywatelami UE i obejmuje ich obowiązek posiadania wizy, muszą uzyskać ją za pośrednictwem ambasady szwedzkiej lub konsulatu przed przyjazdem.

Jak starać się o pozwolenie na pobyt?

Jeżeli pobyt planowany jest na okres dłuższy niż trzy miesiące, zgodnie z Ustawą o cudzoziemcach (Swedish Aliens Act), obywatele polscy i członkowie ich rodzin w tym również dzieci, muszą złożyć indywidualny wniosek o pozwolenie na pobyt. Jeżeli dziecko nie ukończyło 18 lat, wniosek musi podpisać dorosły, który jest jego opiekunem prawnym. Obywatele polscy i członkowie ich rodzin mają prawo składać wnioski o pozwolenie na pobyt do rozpatrzenia po wjeździe do Szwecji.

Obywatele polscy są zwolnieni z obowiązku posiadania pozwolenia na pracę, jeżeli szukają zatrudnienia w Szwecji. Można podjąć pracę natychmiast po przyjeździe do Szwecji, nawet, jeśli nie ma się jeszcze pozwolenia na pobyt.

Gdzie składać wnioski o pozwolenie na pobyt ?

Wniosek o pozwolenie na pobyt należy złożyć w jednym z biur Urzędu d/s Migracji (Migrationsverket). Złożenie wniosku jest bezpłatne. Lista adresów biur znajduje się na stronie http://www.migrationsverket.se. Można także składać wnioski w szwedzkiej ambasadzie lub konsulacie przed wyjazdem do Szwecji.

Adresy szwedzkich ambasad i konsulatów znajdują się na stronie: http://www.utrikes.regeringen.se.

Wniosek o pozwolenie na pobyt

Obywatele polscy, którzy są zatrudnieni, samozatrudnieni oraz utrzymujący się z własnych środków otrzymają pozwolenie na okres do 5 lat.

Jakie dokumenty są wymagane przy składaniu wniosku o pozwolenie na pobyt?

Starając się o pozwolenie na pobyt należy wypełnić formularz “Application for residence permit for EU/EEA-citizens and their families”. Należy załączyć uwierzytelnioną kopię ważnego paszportu lub dowodu osobistego oraz dokument potwierdzający spełnienie warunków dla jednej z kategorii wymienionych poniżej.

Zatrudniony

Jeżeli planuje się pracę w Szwecji, trzeba załączyć zaświadczenie o zatrudnieniu od swojego pracodawcy, w którym określony jest okres zatrudnienia i rodzaj wykonywanej pracy. Zaświadczenie to musi być wystawione i podpisane przez pracodawcę, dodatkowo musi być podane jego nazwisko, adres i telefon, a także nazwisko pracownika firmy upoważnionego do kontaktów. Wniosek powinien zawierać numer rejestrowy firmy i profil jej działalności. Trzeba także określić wymiar tygodniowego czasu pracy. Formularz zaświadczenia o zatrudnieniu można otrzymać w szwedzkim Urzędzie ds. Migracji (Anstallningsintyg for medborgare fran EU-EES). Jeżeli okres zatrudnienia podany w zaświadczeniu wynosi 1 rok lub więcej otrzymuje się pozwolenie na pobyt na 5 lat, a jeżeli mniej niż rok, otrzymuje się pozwolenie na okres wyszczególniony w zaświadczeniu.

Samozatrudniony

W celu otrzymania pozwolenia na pobyt w charakterze samozatrudnionego w Szwecji, trzeba okazać zaświadczenie o zarejestrowaniu firmy i/lub dokument potwierdzający, że prowadzi się własną działalność gospodarczą.

Odbiorca lub dostawca usług

Odbiorcy i dostawcy usług, konsultanci, przedstawiciele wolnych zawodów itp. muszą to udowodnić przez okazanie dokumentu typu zaświadczenie lub umowa. W dokumencie tym musi być wyraźnie wskazane, jakie usługi będą świadczone lub odbierane. Na dokumencie musi być podpis osoby, której świadczy się usługi lub, od której się je odbiera. Pozwolenie na pobyt otrzymuje się na okres świadczenia usług.

Studenci, emeryci i pozostali

Szczegółowe informacje dla tych grup podane są na stronie internetowej http://www.migrationsverket.se.

Rodziny obywateli polskich

Członkowie rodzin obywateli polskich pracujących w Szwecji (małżonkowie; konkubenci; dzieci do lat 21 lub starsze, jeśli są na utrzymaniu rodziców; rodzice, jeśli są na utrzymaniu dzieci) mogą otrzymać pozwolenie na pobyt. Do wniosku należy załączyć dokumenty potwierdzające zawarcie związku małżeńskiego lub stopień pokrewieństwa. W przypadku występowania o pozwolenie na pobyt dla dzieci w wieku ponad 21 lat i rodziców, należy udowodnić, że są oni na utrzymaniu osoby pracującej w Szwecji. Pozwolenie na pobyt członków rodziny wydawane jest na ten sam okres, co pozwolenie dla osoby pracującej. Zaświadczenie o wydaniu pozwolenia na pobyt wysyłane jest na adres zamieszkania w Szwecji.

Pracownicy przygraniczni

Obywatele krajów Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy pracują w Szwecji, ale mieszkają w innym kraju UE lub EOG i wracają do swego kraju przynajmniej raz w tygodniu, nie są zobowiązani do posiadania pozwolenia na pobyt.

W celu odnowienia pozwolenia na pobyt, należy ponownie złożyć wniosek do Urzędu ds. Migracji na około 1 miesiąc przed terminem wygaśnięcia poprzedniego pozwolenia. Jeżeli wniosek o pozwolenie na pobyt zostanie odrzucony przez Urząd ds. Migracji, można złożyć apelację do Komisji ds. Cudzoziemców (Utlannings- namnden) za pośrednictwem Migrationsverket w ciągu trzech tygodni od daty otrzymania negatywnej decyzji.

Formularze można otrzymać pocztą od:

Migrationsverket, Distributionen

601 70 Norrkoping

Telefon: +46 011-15 63 77

Faks: +46 011-15 66 91

Od 1 maja 2006 r. nie ma już ograniczeń w dostępie do rynku pracy w Finlandii dla obywateli Polski, ponieważ swobodne poruszanie się po obszarze UE należy do podstawowych praw Unii. Polska i Finlandia należą do grupy krajów strefy Schengen, w ramach której obywatele tych państw mogą poruszać się swobodnie przez okres trzech miesięcy. Podróżny powinien mieć ze sobą ważny dokument podróży czyli paszport lub dowód osobisty.

Swobodne poruszanie się obejmuje również członków rodziny obywatela UE oraz jego współmałżonka czy partnera życiowego, którzy nie są obywatelami kraju UE. Taki członek rodziny może jednak swobodnie poruszać się w obrębie UE tylko w towarzystwie należącego do rodziny obywatela UE, nie samodzielnie. W takim wypadku do członków rodziny zalicza się dzieci w wieku poniżej 21 lat lub wymagające szczególnej opieki oraz sprawujących taką opiekę rodziców.

Obywatel Unii Europejskiej ubiegający się o pracę w Finlandii może przebywać w Finlandii przez dodatkowy miesiąc pod warunkiem, że będzie nadal ubiegał się o pracę i ma dobre perspektywy znalezienia pracy (Ustawa o Cudzoziemcach §158). Obywatele Polski nie potrzebują pozwolenia na pobyt lub pozwolenia na pracę. Jeżeli obywatel Polski ma zamiar zostać w Finlandii dłużej niż 3 miesiące ma on obowiązek rejestracji pobytu w najbliższym komisariacie policji (zarejestrowanie kosztuje 40 €).

Obywatele krajów UE/EOG a także członkowie ich rodzin mogą zarejestrować się jako osoby poszukujące pracy. Osoby, zarejestrowane jako poszukujące pracy mają uprawnienia do indywidualnych usług z zakresu pośrednictwa pracy oraz wiążących się z tym przywilejów.

Polacy najczęściej pracują sezonowo w Finlandii przy zbiorach truskawek lub na farmach. Znajdują też zatrudnienie w branży budowlanej i metalowej a także jako podwykonawcy. Wśród zawodów poszukiwanych w Finlandii w 2011 roku byli m.in.: pracownicy budowlani, pracownicy branży metalowej, pracownicy opieki, pielęgniarki, dentyści, farmaceuci, kucharze, elektrycy, spawacze, nauczyciele, personel gastronomiczny, fryzjerzy.

Warto wiedzieć, że w Finlandii istnieje wiele programów umożliwiających podniesienie lub zdobycie kwalifikacji zawodowych przez studentów i młodych pracowników. Programy te realizowane są w ramach umów dwustronnych między Polską a Finlandią, a szczegółowe informacje na ten temat można znaleźć na stronach Centre for International Mobility (CIMO).

Najlepiej zacząć poszukiwanie pracy od przejrzenia stron internetowych Ministerstwa Pracy w Finlandii www.mol.fi Znajdują się tam informacje o wolnych miejscach pracy w całym kraju.

Rejestrowanie obywateli UE u przedstawicieli miejscowej policji.

Obywatele UE/EOG mają obowiązek zarejestrowania swojego pobytu po upływie trzech miesięcy od przyjazdu do Finlandii. Zarejestrowanie wykonuje się u przedstawicieli miejscowej policji z wyjątkiem obywateli Krajów Północnych, których rejestracja ma miejsce w Magistracie na podstawie dokumentu przeprowadzki stosowanego w Krajach Północnych.

Zarejestrowanie będzie udokumentowane pisemnym zaświadczeniem ("Zaświadczenie o zarejestrowaniu prawa do pobytu obywatela Unii"), kiedy warunki związane z rejestracją zostaną wyjaśnione.

Członek rodziny obywatela UE, który nie jest obywatelem kraju należącego do UE lub obywatelem kraju porównywalnego, musi złożyć podanie o uzyskanie karty pozwolenia na pobyt. Członkowie rodziny niezależnie od obywatelstwa mają prawo do wykonywania pracy zarobkowej lub do samodzielnego uprawiania zawodu. Za członka rodziny uważa się współmałżonka lub partnera w związku otwartym, z którym związek zarejestrował obywatel UE/EOG bez względu na płeć, oraz dzieci w wieku poniżej 21 lat należące do rodziny, utrzymanie których jest uzależnione od dochodów obywatela UE/EOG.

Zarejestrowanie i karta prawa do pobytu są dowodami na prawo do pobytu, a więc nie są one pozwoleniami na pobyt w pełnym tego słowa znaczeniu. Zaświadczenie o zarejestrowaniu jest potwierdzeniem, że prawo do pobytu obywatela UE zostało zarejestrowane w rejestrze cudzoziemców.

Po czteroletnim okresie mieszkania w Finlandii obywatel UE i członkowie jego rodziny mogą uzyskać stałą kartę pozwolenia na pobyt. Uzyskanie stałej karty pozwolenia na pobyt nie jest obowiązkiem, ponieważ w stosunku do prawa do pobytu zarejestrowanie lub karta pozwolenia na pobyt są wystarczającymi działaniami i dokumentami.

Do zarejestrowania prawa do pobytu wymagane są w zależności od uzasadnienia następujące dokumenty:

  • formularz podstawowych danych
  • formularz wyjaśniający sprawy rodzinne
  • świadectwo zawarcia małżeństwa
  • zaświadczenie pracodawcy o stosunku o pracę
  • wyjaśnienie działania związanego z uzyskaniem środków na życie
  • świadectwa dotyczące wykształcenia
  • zgłoszenie dotyczące zabezpieczenia środków na życie
  • zdjęcie
  • krajowy dowód osobisty lub paszport
  • inne dokumenty wskazane przez przedstawicieli władz. Karty personalne odbiera się z miejscowej komendy policji.

Przedstawiciel miejscowych władz policyjnych może przyznać kartę personalną zgodnie z miejscem zamieszkania cudzoziemca przebywającego na stałe w Finlandii, który jest zarejestrowany w systemie danych społeczeństw, i tożsamość którego można stwierdzić w wiarygodny sposób. Na podstawie takiej karty nie wolno wyjeżdżać za granicę, ponieważ nie jest to dokument podróżny.

Do karty personalnej można na prośbę starającego się o nią dołączyć również dane dot. ubezpieczenia zdrowia, jeżeli starający się uzyskał prawo do usług socjalnych w Finlandii. Karta personalna z danymi dotyczącymi ubezpieczenia zdrowia może być przedstawiana zamiast karty Kela (ZUS) np. przy załatwianiu spraw w aptekach lub w czasie wizyt u lekarza.

Kartę personalną można również stosować jako dowód rozpoznawczy przy załatwianiu spraw drogą elektroniczną.

Podanie o kartę personalną należy złożyć osobiście na komendzie miejscowej policji. Do podania należy dołączyć:

  • 2 zdjęcia (raczej czarno-białe)
  • wiarygodne udowodnienie tożsamości (np. paszport)
  • zgodę opiekuna, jeżeli składający prośbę jest w wieku poniżej 18 lat

Rejestrowanie miejsca zamieszkania w Magistracie i otrzymanie personalnego numeru identyfikacyjnego

Dane dotyczące osób mieszkających w Finlandii wprowadza się do systemu danych społeczeństwa. Rejestr obywateli prowadzą miejscowe Magistraty. Dane wprowadzane do rejestru to m.in. imię i nazwisko, data urodzenia, obywatelstwo, informacje o stanie rodzinnym oraz adres zamieszkania.

Osobie, która przeprowadziła się do Finlandii rejestruje się adres zamieszkania w Finlandii, jeżeli ma ona zamiar pozostać tu na stałe i posiada przyznane przynajmniej na rok pozwolenie na pobyt. Obywatele UE i Krajów Północnych nie potrzebują pozwolenia na pobyt. W celu zarejestrowania przeprowadzki obywatele Krajów Północnych nie muszą osobiście zgłaszać się w Magistracie, ale muszą posiadać dokument przeprowadzki stosowany w Krajach Północnych wydany przez przedstawicieli władz rejestracyjnych kraju, który opuszczają.

Jeżeli dane wprowadza się do systemu danych społeczeństwa w celu uzyskania personalnego numeru identyfikacyjnego (Pesel), również obywatele Krajów Północnych mają obowiązek zgłoszenia się osobiście w Magistracie. Obywatele UE muszą przed zarejestrowaniem w systemie danych społeczeństwa zarejestrować się u przedstawicieli miejscowej policji. System danych społeczeństwa wymaga świadectwa zarejestrowania prawa do pobytu obywateli Unii.

Obywatele cudzoziemscy mają więc obowiązek osobistego zgłoszenia się w miejscowym Magistracie w celu zarejestrowania danych osobistych oraz złożenia pisemnego zgłoszenia o przeprowadzce, co oznacza konieczność posiadania adresu zamieszkania. Jednocześnie wymagane jest uzyskanie personalnego numeru identyfikacyjnego (Pesel), przy pomocy którego dane osobiste są rejestrowane.

W chwili zgłoszenia należy przedstawić paszport i inne zaświadczenia związane z danymi osobistymi, takimi jak m.in. pozwolenie na pobyt, które daje prawo do przebywania na terenie kraju przynajmniej przez rok oraz świadectwo urodzenia. Obcokrajowiec zgłasza do rejestru dane takiego samego typu jak obywatele Finlandii. Dane te muszą mieć wiarygodne podstawy, przykładowo w formie albo prawomocnego, oryginalnego dokumentu lub prawomocnej, poświadczonej przez notariusza kopii

Magistrat udziela informacji dotyczących uprawomocnienia dokumentów. Dokumenty są przyjmowane w języku fińskim, szwedzkim lub angielskim. Dane z rejestru używane są m.in. do organizacji wyborów, spraw związanych z podatkami, opieką zdrowotną, uprawnień sądowych i statystyk.

Osoba, której dane zostały wprowadzone do systemu danych o ludności może w razie potrzeby otrzymać wyciąg (zaświadczenie urzędowe) z systemu danych np. w związku z biletem komunikacji okręgowej, przy staraniu się o mieszkanie lub w celu przedstawienia go pracodawcy. Zaświadczenie urzędowe można zamówić w każdym Magistracie. Na wyciągu zostaną wydrukowane dane osobiste: imiona i nazwisko, personalny numer identyfikacyjny, stan cywilny, urząd wydający, miejsce zamieszkania i adres. W razie potrzeby na zaświadczeniu mogą zostać umieszczone również dane dotyczące współmałżonka i dzieci oraz rodziców, jeżeli takie dane zostały wprowadzone do systemu danych społeczeństwa.

W razie zmiany adresu należy złożyć wymagane przez prawo zgłoszenie przeprowadzki w ciągu siedmiu dni od jej wykonania. Jeżeli osoba wyprowadza się z Finlandii, można takie zgłoszenie wykonać telefonicznie, pocztą elektroniczną lub przesłać pocztą. W przypadku przeprowadzki z Finlandii za granicę, należy zawsze wykonać pisemne zgłoszenie tego na formularzu i pocztą elektroniczną. Dodatkowo w wielu urzędach (Kela/ZUS, poczta, Biuro podatkowe) istnieją specjalne formularze zgłoszenia przeprowadzki, które mogą zostać do tego wykorzystane. Obowiązek zgłoszenia przeprowadzki dotyczy również obywateli obcych krajów, którzy mają stały lub tymczasowy adres zamieszkania w Finlandii.

Personalny numer identyfikacyjny (hetu=Pesel) zostaje wydany, kiedy urodziny dziecka lub przeprowadzka obcokrajowca do Finlandii zostają wprowadzone do systemu danych społeczeństwa. Ta sama osoba może otrzymać tylko jeden numer identyfikacyjny. Personalny numer identyfikacyjny otrzymuje obywatel fiński urodzony w Finlandii lub za granicą na podstawie świadectwa urodzenia i cudzoziemiec, którego pobyt na terenie Finlandii jest stały lub trwa przynajmniej jeden rok.

Personalny numer identyfikacyjny jest sposobem rozpoznawania, który identyfikuje człowieka dokładniej niż jego imię i nazwisko. Istnieją ludzie o identycznych imionach i nazwiskach, ale nie ma dwóch osób, które miałyby taki sam personalny numer identyfikacyjny. Numer identyfikacyjny otrzymany przez osobę będzie niezmienny przez całe jej życie.

Osoba może być rozpoznana wszędzie tam, gdzie numer identyfikacyjny jest potrzebny bez względu na zmiany imion czy nazwiska. Personalny numer identyfikacyjny jest stosowany w Finlandii od ponad 25 lat. Również cudzoziemiec krótko mieszkający w Finlandii może otrzymać personalny numer identyfikacyjny, jeżeli jest on mu potrzebny np. w związku z wykonywaniem pracy. Wykonywanie pracy musi jednakże trwać ponad trzy miesiące.

W niektórych przypadkach również mieszkający za granicą członkowie rodziny mogą otrzymać fiński personalny numer identyfikacyjny.

Personalny numer identyfikacyjny jest konieczny do wypłacania pensji i wynagrodzeń jako gwarancja, że pieniądze otrzyma właściwa osoba. Personalny numer identyfikacyjny jest potrzebny do załatwiania spraw socjalnych i związanych z ubezpieczeniem emerytalnym.

Również przedstawiciele władz podatkowych potrzebują numeru identyfikacyjnego do rozpatrywania spraw podatkowych i opłat o charakterze podatkowym, podobnie korzystanie z usług bankowych wymaga personalnego numeru identyfikacyjnego. Ogólnie personalny numer identyfikacyjny jest konieczny do załatwiania spraw urzędowych w Finlandii.

Rozsądne posługiwanie się personalnym numerem identyfikacyjnym zmniejsza ryzyko błędnego zarejestrowania i w ten sposób zwiększa stopień zabezpieczenia danych osobowych. Numer identyfikacyjny nie jest jednakże zawsze niezbędny. Załatwianie spraw jest zazwyczaj możliwe na podstawie imienia i nazwiska.

W Republice Słowenii nie stosuje się żadnych ograniczeń w dostępie do rynku pracy wobec obywateli Polski. Oznacza to, że mogą oni ubiegać się o pracę na tych samych zasadach, co obywatele Słowenii.

Od dnia 1 maja 2004 roku pobyt obywateli polskich w nowych krajac h UE, który nie przekracza 90 dni, nie wymaga legalizacji. W przypadku pobytu dłuższego niż 3 miesiące należy wystąpić do właściwych organów z wnioskiem o pozwolenie na pobyt.

Istnieje obowiązek zgłoszenia pobytu na posterunku policji w ciągu trzech dni o d daty wjazdu (dotyczy zarówno pobytu do, jak i ponad 3 miesiące - niezależnie od celu wjazdu).

Osoby zamierzające podjąć pracę nie są objęte systemem ubezpieczeń społecznych w okresie 3 miesięcy (zostają nim objęte po podjęciu zatrudnienia lub pobycie dłuższym niż 3 miesiące, o ile uzyskali pozwolenie na pobyt).

Więcej informacji z powyższego zakresu:

http://www.lublana.polemb.net/- strona internetowa ambasady polskiej w Słowenii


http://www.mzz.gov.si/- strona internetowa Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Słowenii

http://www.mnz.gov.si/- strona internetowa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Słowenii

Obywatele polscy i ich rodziny zamierzający podjąć zatrudnienie na Litwie nie potrzebują pozwolenia na pracę. Podlegają na rynku pracy tym samym zasadom, co obywatele Litwy. Jednakże, w pewnych zawodach/sektorach np. w administracji państwowej, wymiarze sprawiedliwości i paru innych, mogą pracować jedynie obywatele Republiki Litewskiej.

W dniu 01.05.2011 straciły zastosowanie wszelkie ograniczenia w dostępie do austriackiego rynku pracy dla obywateli polskich. Oznacza to, że obowiązują zasady swobodnego dostępu do rynku pracy obywateli EOG i ich rodzin, bez wymogu ubiegania się o pozwolenia o pracę.

Jedynie dla obywateli Bułgarii i Rumunii obowiązują okresy przejściowe , ograniczające dostęp do rynku pracy.

Istnieją określone przepisy austriackie, które określają krok po kroku jak poruszać się po austriackim rynku pracy w celu znalezienia zatrudnienia.

Zanim wybierzemy się do Austrii warto z wykorzystaniem stron internetowych poczytać nt. informacji o poszczególnych krajach związkowych i regionalnych szansach na znalezienie pracy za pośrednictwem sieci EURES. Przydatna będzie strona urzędu pracy (AMS) www.ams.at i zarejestrowanie się za jej pośrednictwem w bazie poszukujących pracy Job-Room. Warto także skorzystać z usług doradców zawodowych i wykonać test predyspozycji i zainteresowań zawodowych (w zakładce Berufskompas- czyli kompas zawodowy) lub interaktywny trening ubiegania się o pracę. Przydatne będą także informacje przygotowane przez służby AMS nt. poszczególnych zawodów (BIS), barometr kwalifikacyjny (opisujący trendy i szanse na rynku pracy m.in. ze względu na kwalifikacje, regiony, baza danych poszczególnych zawodów oraz instytucji kształcących, informacje nt. świadczeń wypłacanych przez AMS oraz sposoby ubiegania się o nie.

Informacje na stronie urzędu pracy (AMS) www.ams.at dotyczące pobytu, pracy, świadczeń w Austrii są także dostępne w języku angielskim www.ams.at/english.html

Po przyjeździe do Austrii należy pamiętać, że w celu pobierania w Austrii świadczeń należnych z kraju pochodzenia (np. zasiłek dla bezrobotnych) konieczne jest osobiste udanie się do jednej z siedzib urzędu pracy (AMS) i zameldowanie się w nim.

Wsparcie w procesie poszukiwania pracy lub pomoc doradczą z zakresu doradztwa zawodowego można także uzyskać bezpośrednio w AMS.

Szczególnie w obszarze turystyki i rolnictwa oraz leśnictwa istnieje sezonowe zapotrzebowanie na wykwalifikowaną siłę fachową oraz pracowników w charakterze pomocy. Zapotrzebowanie to nie jest zaspokojone przez rodzimych pracowników, dlatego m.in. w rejonie wschodniej Austrii (Dolna i Góra Austria, Burgerland, Wiedeń) poszukiwani są w okresie od wiosny do jesieni pracownicy sezonowi do zbiorów (np. owoców - winogrona, warzyw - szparagi). W regionach górskich zachodniej Austrii o rozwiniętej infrastrukturze turystycznej pracownicy sezonowi są potrzebni od listopada do marca. Czekają na nich miejsca pracy w charakterze restauratorów, kucharzy, kelnerów, pokojówek a także na stanowiskach nie wymagających kwalifikacji m.in. do wykonywania prac porządkowych, pomocy w kuchni czy jako pomoc pokojówki.

W branży turystycznej panują szczególne uregulowania prawne, np. specjalne przeliczanie czasu pracy. Dokładnych informacji na temat praw i obowiązków pracobiorców w tej branży można zasięgnąć w Izbie Pracowniczej i Związkach Zawodowych.

Ciekawa strona:

www.eures.europa.eu

Od momentu przystąpienia Malty do Unii Europejskiej (1 maja 2004r) zostały zastosowane środki ochronne w celu ograniczenia prawa do swobodnego podejmowania pracy. Oznacza to, że Malta utrzymała system pozwoleń na pracę i może odmówić przyznania pozwolenia jeżeli równowaga maltańskiego rynku pracy zostanie zakłócona w stopniu zagrażającym stopie życiowej lub poziomowi zatrudnienia w danym regionie lub sektorze zatrudnienia.

Od maja 2011 r. ograniczenia te zostały zniesione dla większości krajów UE, w tym Polski. O pozwolenie na pracę na Malcie w dalszym ciągu muszą ubiegać się obywatele Bułgarii i Rumunii oraz obywatele krajów trzecich.

Na terytorium Malty bez zezwolenia na pobyt można przebywać maksymalnie przez 3 miesiące. Granicę przekracza się na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego. Jeśli osoba chciałaby pozostać dłużej na Malcie powinna złożyć wniosek o pozwolenie na wydłużenie pobytu w Departamencie Spraw Obywatelskich i Emigracyjnych (Citizenship and Expatriate Affairs Department).

Pozwolenie takie może zostać wydane w przypadku spełnienia przez osobę składającą wniosek szeregu mniejszych wymagań oraz po udowodnieniu, iż posiada ona zabezpieczenie finansowe zapewniające środki utrzymania. Procedura powyższa musi zostać przeprowadzona za każdym razem, kiedy obcokrajowiec planuje przedłużyć swój pobyt na Malcie. Bardziej szczegółowe informacje uzyskamy w:

Citizenship and Expatriate Affairs Department

3, Castille Place
Valletta VLT2000

Tel.: +356 22 001 830, +356 22 001 800, +356 21 250 569-73

Fax: +356 21 237 513

e-mail:citizenship@gov.mt