Świat nauki - artykuły

Dział
Według danych opublikowanych przez Komisję Europejską, całkowita ilość odpadów wygenerowanych w naszym kraju w 2010 r. wynosiła 4000 kg na osobę. Plasuje to Polskę na 13. miejscu w UE.

Dźwięki wydawane przez nietoperza, który natrafił na zdobycz, ułatwiają znalezienie pokarmu jego sąsiadom. Jak powszechnie wiadomo, nietoperze „widzą” w ciemności dzięki ultradźwiękom. Jednak smakowitego owada są w stanie wykryć za pomocą echolokacji z odległości nie większej niż około 10 metrów. Natomiast ultradźwiękowe piski innych nietoperzy, które właśnie zlokalizowały owada, mogą usłyszeć nawet ze 160 metrów. Głośne sygnały wysyłane przez polującego nietoperza niosą się znacznie dalej niż ultradźwięki odbijane przez małego owada.

Procesy życiowe w kluczowy sposób zależą od zjawisk zachodzących na błonach oddzielających wnętrze komórek od otoczenia. Dotychczas słabo poznane, mechanizmy odpowiedzialne za transport przez błonę komórkową będzie można badać szybciej i taniej – dzięki układowi mikroprzepływowemu zbudowanemu w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie. Układ pozwala seryjnie wytwarzać błony komórkowe i mierzyć zachodzące na nich zmiany.

Kulminacyjnym wydarzeniem upamiętniającym, przypadającą w 2015 r., 800 rocznicę przyjęcia Wielkiej Karty Swobód, uważanej za podstawę systemów politycznych w wielu krajach, będzie całogodzinne bicie w dzwony 14 czerwca 2015 r., w przededniu historycznej rocznicy.

Pięć ważnych projektów chce zrealizować w 2015 r. Europejska Agencja Kosmiczna, w tym np. użyć automatycznego ramienia do przenoszenia astronautów podczas spacerów w przestrzeni kosmicznej. Amerykańska NASA planuje m.in. wystrzelenie satelity do badania poziomu CO2 w atmosferze.

Mniej więcej jedna dziesiąta mrówek żyjących na świecie jest blisko spokrewniona; wszystkie z tej grupy reprezentują zaledwie jeden rodzaj Pheidole - informują naukowcy w "Royal Society B: Biological Sciences". Profesor Okinawa Institute of Science and Technology (OIST) Graduate University mówi,że "Jeśli wybierzesz się do pierwszego lepszego lasu tropikalnego na wycieczkę, na pewno którąś z nich nadepniesz".

Tuniki do łydki i szale spinane szpilami - to podstawowe elementy stroju przedhiszpańskich arystokratek sprzed tysiąca lat. O tym, jak nieoczywiste znaczenie mogą mieć badania nad strojami dawnych kultur opowiadają archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego. W 2013 roku adiunkt w Instytucie Archeologii Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego wraz ze swoim zespołem, w którego skład wchodziła m.in. jego żona z Wydziału "Artes Liberales" UW, odkrył pierwszy niesplądrowany grobowiec przedhiszpańskiego imperium Wari, które rozwinęło się na obszarze Andów Środkowych kilka wieków przed powstaniem imperium Inków.

Na przedwczesne zgony spowodowane zanieczyszczeniem powietrza wskazują WHO, EEA, organizacje pozarządowe i eksperci. Według organizacji HEAL, rocznie przedwcześnie umiera z tego powodu ok. 45 tys. Polaków, a koszty emisji w energetyce związane ze zdrowiem to kilka mld euro rocznie.

W ostatnich latach pogorszyła się kondycja populacji ślimaków winniczków na Warmii i Mazurach; coraz mniej tych mięczaków osiąga pełnowymiarową średnicę muszli 3 cm, co może świadczyć o skłonności do karłowacenia - wynika z monitoringu wykonanego przez biologów.

Duże drapieżniki mają się w Europie dobrze i umieją żyć obok ludzi – piszą naukowcy w najnowszym "Science". Na tle sąsiadów Polska wypada nieźle, a nasze wilki zasilają populacje zachodnie – powiedział jeden z autorów publikacji. Na mniej więcej jednej trzeciej powierzchni Europy żyje co najmniej jeden gatunek dużych drapieżników: niedźwiedzie brunatne, rysie, wilki albo rosomaki – donosi międzynarodowy zespół ekspertów.

Coraz większy ruch turystyczny na Antarktydzie w połączeniu z ocieplającym się klimatem może narazić tamtejsze pingwiny na choroby zakaźne. Jak uważają specjaliści, gatunki antarktyczne mają słabsze systemy immunologiczne, ponieważ ten kontynent przez długi czas był odizolowany od patogenów z innych rejonów świata. Ludzie odwiedzają Antarktykę dopiero od około 200 lat.
23 grudnia, 2014 r. – Firma Procter & Gamble już po raz 16 opublikowała raport na temat zrównoważonego rozwoju. Przedstawia on szczegółowo cele i projekty mające ograniczyć wpływ firmy na środowisko naturalne, a jednocześnie poprawiać warunki życia osób najbardziej potrzebujących.

Jeden z najsłynniejszych fizyków XX wieku, Richard Feynman został kiedyś zapytany, dlaczego wyginany suchy makaron spaghetti nigdy nie pęka na dwie części (jak choćby ołówek), tylko na 3 lub więcej kawałków? Feynmanowi nie udało się tego wyjaśnić, ale zaobserwował, że podobnie zachowują się także mające zbliżone proporcje pręciki ze stali czy szkła. Ponieważ także pojazdy czy konstrukcje nośne budynków składają się z prętów, problem jest poważny.

Gwarantowany udział przedstawicieli organizacji pozarządowych w komisjach etycznych wydających zgody na doświadczenia na zwierzętach i współpracę Inspekcji Weterynaryjnej z takimi komisjami zakłada ustawa uchwalona w piątek przez Sejm. Nowa ustawa o ochronie zwierząt doświadczalnych dostosowuje polskie prawo do zapisów dyrektywy unijnej, uwzględniającej odkrycia dotyczące odczuwania i wyrażania przez zwierzęta bólu, cierpienia i stresu.

Dwa ogromne pomniki faraona Amenhotepa III, zniszczone przez trzęsienie ziemi w 1200 roku p.n.e., znów stanęły od północnej strony jego świątyni w Luksorze. Rekonstrukcję tych najwyższych wizerunków stojących faraonów przeprowadzono w rekordowym tempie.
Następne
Kanał RSS dla tej listy
Ryzyko wystąpienia nowotworów u osób narażonych na działanie promieniowania niskodawkowego jest zwykle obliczane na podstawie danych szacunkowych uzyskanych z analiz większych dawek. W związku z tym, że wiele chorób nowotworowych ma swój początek w komórkach macierzystych, szczególnie ważne są badania nad wpływem promieniowania niskodawkowego na te komórki.
Jeden z projektów finansowanych ze środków UE zajął się opracowaniem rozwiązań w zakresie maszynerii, transportu i informatyki w celu usprawnienia europejskiego łańcucha dostaw drewnianych materiałów wsadowych.
Płytkie jeziora odczuły silne skutki zwiększonych stężeń azotu i fosforu w wyniku intensywnego rolnictwa i zwiększenia liczby ludności. Te ważne dla wzrostu roślin substancje odżywcze przenikają do środowisk wodnych, zmieniając przejrzystą wodę w mętną w wyniku zjawiska zwanego eutrofizacją.
Naukowcy zbadali, w jakim stopniu wodorosty morskie uwalniają jod do atmosfery, aby usprawnić tworzenie lepszych modeli powstawania aerozolu i chemii atmosferycznej.
Celem finansowanego przez UE badania jest wykorzystanie obywateli i ich urządzeń mobilnych do gromadzenia wiarygodnych danych środowiskowych. Pierwszym zagadnieniem, w którego badaniu ma pomóc wykorzystanie technik crowdsourcingu informacji geograficznych, jest rozmieszczenie gatunków, powódź i pokrycie terenu w walijskim rezerwacie przyrody.
Systemy ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji (HVAC) odpowiadają średnio za 35% całkowitego zużycia energii w budynkach mieszkalnych i komercyjnych. Nowa nanotechnologia pozwoli znacząco zmniejszyć tak potężne zużycie energii.
Tytan, największy satelita Saturna, jest jednym z niewielu księżyców w Układzie Słonecznym posiadających gęstą atmosferę, której proces powstania i skład chemiczny są słabo znane. Nic dziwnego, że ten kuszący cel misji kosmicznych zainteresował naukowców z pewnego unijnego projektu.
Kepler, polujący na planety statek kosmiczny, ujawnił istnienie fal akustycznych generowanych w głębi gwiazd, które wywołują falowanie ich powierzchni i zmianę jasności. Te gwiezdne trzęsienia pomogły finansowanym przez UE astronomom lepiej zrozumieć strukturę i przyszłość tysięcy gwiazd.
Nawigowanie pojazdem kosmicznym stanowi jedno z największych wyzwań, z jakim mierzą się inżynierowie podczas planowania nowych misji na odległe planety, ich księżyce, a nawet asteroidy. Gdy pojazd kosmiczny odbywa lot, nowy, zintegrowany system nawigacji ma poprowadzić go niezawodnie poprzez Układ Słoneczny do wyznaczonego celu.
Galaktyki umożliwiają badanie przeszłości i przyszłości kosmosu, ale ich powstawanie pozostaje nierozwiązaną zagadką. Finansowany ze środków UE zespół badawczy wykorzystał wysokiej jakości dane empiryczne, aby dołożyć jeden z brakujących elementów do tej układanki.
Uczestnicy projektu finansowanego ze środków UE dokonali przeglądu modeli alternatywnych wobec koncepcji ciemnej energii, niewymagających rezygnacji ze stałej kosmologicznej. Wykazanie, że rola ciemnej energii ma charakter dynamiczny, powinno pozwolić na dużo dokładniejsze zbadanie wszechświata.