Świat nauki - artykuły

Dział

Dźwięki wydawane przez nietoperza, który natrafił na zdobycz, ułatwiają znalezienie pokarmu jego sąsiadom. Jak powszechnie wiadomo, nietoperze „widzą” w ciemności dzięki ultradźwiękom. Jednak smakowitego owada są w stanie wykryć za pomocą echolokacji z odległości nie większej niż około 10 metrów. Natomiast ultradźwiękowe piski innych nietoperzy, które właśnie zlokalizowały owada, mogą usłyszeć nawet ze 160 metrów. Głośne sygnały wysyłane przez polującego nietoperza niosą się znacznie dalej niż ultradźwięki odbijane przez małego owada.

Procesy życiowe w kluczowy sposób zależą od zjawisk zachodzących na błonach oddzielających wnętrze komórek od otoczenia. Dotychczas słabo poznane, mechanizmy odpowiedzialne za transport przez błonę komórkową będzie można badać szybciej i taniej – dzięki układowi mikroprzepływowemu zbudowanemu w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie. Układ pozwala seryjnie wytwarzać błony komórkowe i mierzyć zachodzące na nich zmiany.

Kulminacyjnym wydarzeniem upamiętniającym, przypadającą w 2015 r., 800 rocznicę przyjęcia Wielkiej Karty Swobód, uważanej za podstawę systemów politycznych w wielu krajach, będzie całogodzinne bicie w dzwony 14 czerwca 2015 r., w przededniu historycznej rocznicy.

Pięć ważnych projektów chce zrealizować w 2015 r. Europejska Agencja Kosmiczna, w tym np. użyć automatycznego ramienia do przenoszenia astronautów podczas spacerów w przestrzeni kosmicznej. Amerykańska NASA planuje m.in. wystrzelenie satelity do badania poziomu CO2 w atmosferze.

Mniej więcej jedna dziesiąta mrówek żyjących na świecie jest blisko spokrewniona; wszystkie z tej grupy reprezentują zaledwie jeden rodzaj Pheidole - informują naukowcy w "Royal Society B: Biological Sciences". Profesor Okinawa Institute of Science and Technology (OIST) Graduate University mówi,że "Jeśli wybierzesz się do pierwszego lepszego lasu tropikalnego na wycieczkę, na pewno którąś z nich nadepniesz".

Tuniki do łydki i szale spinane szpilami - to podstawowe elementy stroju przedhiszpańskich arystokratek sprzed tysiąca lat. O tym, jak nieoczywiste znaczenie mogą mieć badania nad strojami dawnych kultur opowiadają archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego. W 2013 roku adiunkt w Instytucie Archeologii Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego wraz ze swoim zespołem, w którego skład wchodziła m.in. jego żona z Wydziału "Artes Liberales" UW, odkrył pierwszy niesplądrowany grobowiec przedhiszpańskiego imperium Wari, które rozwinęło się na obszarze Andów Środkowych kilka wieków przed powstaniem imperium Inków.

Na przedwczesne zgony spowodowane zanieczyszczeniem powietrza wskazują WHO, EEA, organizacje pozarządowe i eksperci. Według organizacji HEAL, rocznie przedwcześnie umiera z tego powodu ok. 45 tys. Polaków, a koszty emisji w energetyce związane ze zdrowiem to kilka mld euro rocznie.

W ostatnich latach pogorszyła się kondycja populacji ślimaków winniczków na Warmii i Mazurach; coraz mniej tych mięczaków osiąga pełnowymiarową średnicę muszli 3 cm, co może świadczyć o skłonności do karłowacenia - wynika z monitoringu wykonanego przez biologów.

Duże drapieżniki mają się w Europie dobrze i umieją żyć obok ludzi – piszą naukowcy w najnowszym "Science". Na tle sąsiadów Polska wypada nieźle, a nasze wilki zasilają populacje zachodnie – powiedział jeden z autorów publikacji. Na mniej więcej jednej trzeciej powierzchni Europy żyje co najmniej jeden gatunek dużych drapieżników: niedźwiedzie brunatne, rysie, wilki albo rosomaki – donosi międzynarodowy zespół ekspertów.

Coraz większy ruch turystyczny na Antarktydzie w połączeniu z ocieplającym się klimatem może narazić tamtejsze pingwiny na choroby zakaźne. Jak uważają specjaliści, gatunki antarktyczne mają słabsze systemy immunologiczne, ponieważ ten kontynent przez długi czas był odizolowany od patogenów z innych rejonów świata. Ludzie odwiedzają Antarktykę dopiero od około 200 lat.
23 grudnia, 2014 r. – Firma Procter & Gamble już po raz 16 opublikowała raport na temat zrównoważonego rozwoju. Przedstawia on szczegółowo cele i projekty mające ograniczyć wpływ firmy na środowisko naturalne, a jednocześnie poprawiać warunki życia osób najbardziej potrzebujących.

Jeden z najsłynniejszych fizyków XX wieku, Richard Feynman został kiedyś zapytany, dlaczego wyginany suchy makaron spaghetti nigdy nie pęka na dwie części (jak choćby ołówek), tylko na 3 lub więcej kawałków? Feynmanowi nie udało się tego wyjaśnić, ale zaobserwował, że podobnie zachowują się także mające zbliżone proporcje pręciki ze stali czy szkła. Ponieważ także pojazdy czy konstrukcje nośne budynków składają się z prętów, problem jest poważny.

Gwarantowany udział przedstawicieli organizacji pozarządowych w komisjach etycznych wydających zgody na doświadczenia na zwierzętach i współpracę Inspekcji Weterynaryjnej z takimi komisjami zakłada ustawa uchwalona w piątek przez Sejm. Nowa ustawa o ochronie zwierząt doświadczalnych dostosowuje polskie prawo do zapisów dyrektywy unijnej, uwzględniającej odkrycia dotyczące odczuwania i wyrażania przez zwierzęta bólu, cierpienia i stresu.

Dwa ogromne pomniki faraona Amenhotepa III, zniszczone przez trzęsienie ziemi w 1200 roku p.n.e., znów stanęły od północnej strony jego świątyni w Luksorze. Rekonstrukcję tych najwyższych wizerunków stojących faraonów przeprowadzono w rekordowym tempie.

16 grudnia 1944 r. oddziały niemieckie rozpoczęły operację „Wacht am Rhein” (Straż na Renie) – swoją ostatnią wielką ofensywę w czasie II wojny światowej. Jej celem było przecięcie alianckich linii zaopatrzeniowych i zniszczenie oddziałów brytyjskich operujących na terenie Belgii i Holandii.
Następne
Kanał RSS dla tej listy
Zaspokojenie zapotrzebowania świata na energię to jedno z głównych wyzwań naszych czasów. Odnawialne źródła energii? Energia jądrowa? Szczelinowanie? Wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla? Rozpaczliwie poszukujemy panaceum. Nasi badacze analizują wszelkie możliwe rozwiązania - od matematycznych metodologii adaptacji naszych systemów po wizjonerskie, na pozór szalone, plany ekstrakcji energii w przyszłości.
Od jakości powietrza po promieniowanie słoneczne, informacje na temat naszej atmosfery mają kluczowe znaczenie dla nas wszystkich. Aby podejmować odpowiednie decyzje dla zachowania jakości naszego obecnego i przyszłego życia, decydenci europejscy, przedsiębiorcy i obywatele potrzebują wiarygodnych i aktualnych informacji o tym, co dokładnie się dzieje w naszej atmosferze teraz i czego można się spodziewać w przyszłości.
Rozwój sinic w naszych jeziorach, dużych stawach, zbiornikach wodnych i publicznych akwenach stwarza problem dla środowiska i dla naszego zdrowia. Ten rodzaj glonów często doprowadza do pogorszenia jakości wody i wydzielania wyraźnie nieprzyjemnego zapachu. Glony zużywają dużo tlenu zawartego w wodzie, pozostawiając niewiele dla innych organizmów, takich jak ryby. Wytwarzają również toksyny, które powodują podrażnienia skóry, a ponadto podejrzewa się je o związek z występowaniem raka wątroby.
Zarówno jakość, jak i ilość wody stają się coraz trudniejszym wyzwaniem w wielu częściach Europy. Zmiana klimatu, szybki wzrost ludności i urbanizacja, malejące zasoby słodkiej wody i starzejąca się infrastruktura odbijają się niekorzystnie na zaopatrzeniu w wodę.
Niska jakość powietrza stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia, doprowadzając do chorób płuc, schorzeń sercowo-naczyniowych i nowotworów. Zanieczyszczenie powietrza oddziałuje także na środowisko, wywierając wpływ na jakość słodkiej wody, glebę i ekosystemy.
Jakość powietrza w pomieszczeniach (IAQ) ma wpływ na zdrowie i dobre samopoczucie. Od 20 lat rosną obawy o zanieczyszczenia w zamkniętych środowiskach, trudności z ich rozpoznawaniem i określaniem ich krytycznych stężeń.
Rok 2014 był dla Europy w kosmosie rokiem szczególnym. Nie dość, że sonda Rosetta, jako pierwsza misja w historii, dotarła do komety, to Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) wystrzeliła dwa nowe satelity Galileo oraz satelitę Sentinel-1.
W futurystycznych filmach z przeszłości rok 2015 i kolejne przedstawiane są jako czasy latających samochodów, poduszkowców i kontaktu z przybyszami z kosmosu. Mimo iż nie mkniemy jeszcze po podniebnych autostradach, to odkrycie życia poza Ziemią może być w nadchodzących latach w naszym zasięgu. Ledwie rozpoczął się rok 2015, a naukowcy z Centrum Astrofizyki Harvard-Smithsonian ogłosili odkrycie najbardziej ich zdaniem jak dotąd podobnej do Ziemi planety poza Układem Słonecznym.
Archeolog Cameron Smith wystąpił przed publicznością TEDx Brussels 2014, aby opisać swój wkład w misję kolonizacji przestrzeni kosmicznej.
Wpatrywanie się w gwiazdy fascynowało ludzi odkąd po raz pierwszy spojrzeli w nocne niebo. Od czasu tych pierwszych spojrzeń astronomia poczyniła ogromne postępy i badania wszechświata zaczynają dostarczać odpowiedzi na niektóre z najbardziej fundamentalnych pytań nurtujących ludzkość. Nigdy dotąd w naszej historii nie dysponowaliśmy taką wiedzą o narodzinach naszego wszechświata oraz powstawaniu i ewolucji galaktyk.
Czy dostrzegliście na początku tego tygodnia mleczny Księżyc rozświetlający niebo? To nie był tylko piękny księżyc żniwiarzy, to był superksiężyc żniwiarzy!